Diagnostyka wzroku przy pomocy tablic Ishihary

Tablice Ishihary pozwalają sprawdzić, czy pacjent cierpi na zaburzenia związane z rozpoznawaniem barw. Są podstawowym narzędziem diagnostyki okulistycznej zarówno dzieci, jak i osób dorosłych.

Skąd pochodzą tablice Ishihary?

Tablice Ishihary stworzył japoński okulista Shinobu Ishihara, profesor Uniwersytetu Tokijskiego. Pierwotnie miały eliminować kandydatów do szkoły wojskowej, którzy mają problem z rozróżnianiem kolorów. Z czasem stały się jednym najbardziej popularnych narzędzi służących do diagnostyki wad wzroku.

Pierwsze tablice okulista namalował samodzielnie w 1917 roku. Pracę ułatwił mu fakt, że jego asystent cierpiał na daltonizm. Dzięki temu każdy z malunków Ishihary był od razu konfrontowany z rzeczywistością.

Diagnostyka przy pomocy tablic pseudoizochromatycznym

Z tablic Ishihary korzystają nie tylko okuliści i optycy. Przydają się one także lekarzom rodzinnym (szczególnie pediatrom podczas okresowych bilansów) oraz lekarzom medycyny pracy w czasie kwalifikacji, ponieważ daltonizm wyklucza możliwość wykonywania niektórych zawodów (np. pielęgniarka, maszynista, pilot).

Do pełnej diagnostyki służy 38 tablic liczbowych. Dzieci oraz osoby niepiśmienne testowane są przy pomocy 10 obrazów. W praktyce już po kilku tablicach wiadomo, czy pacjent ma problem z całkowitym rozróżnianiem barw. Tablice Ishihary pozwalają także wykryć chorobę, która cechuje się różnicą w czułości poszczególnych czopków w siatkówce. To powoduje obniżenie nasycenia konkretnej barwy.

Test przy pomocy tablic jest bardzo prosty. Diagnozujący powinien zadbać o to, by pomieszczenie było naturalnie oświetlone lub dostosować sztuczne światło do naturalnego. Tablice należy pokazywać pacjentowi z odległości około 70 cm. Na odpowiedź zwykle wystarczą mu 3 sekundy. W przypadku badania dzieci oraz osób z niepełnosprawnością intelektualną czas na odpowiedź należy dostosować do możliwości pacjenta i interpretować go indywidualnie.

Czy daltonizm można leczyć?

Daltonizm to wrodzona wada wzroku, która uniemożliwia rozpoznawanie barw. Cierpią na niego głównie mężczyźni (8% populacji), którzy otrzymali recesywny allel od swoich matek, ponieważ to one są jego nosicielkami. Jedynie 0,5% kobiet w całej populacji ma daltonizm. W ich genotypie są obecne dwa allele recesywne. Dziedziczą po jednym od każdego z rodziców.

Nazwa choroby pochodzi od angielskiego fizyka oraz chemika Johna Daltona, który jako pierwszy zauważył, że widzi poszczególne barwy zupełnie inaczej niż pozostali ludzie. Już w 1794 roku przedstawił publiczną rozprawę na ten temat. Jednak dopiero współcześni okuliści przeprowadzili badania, że które dowiodły, że nieprawidłowe widzenie barw wynika z wadliwej budowy siatkówki.

To choroba, która nie postępuje, ani nie powoduje innych schorzeń. Nie można się jej jednak zupełnie pozbyć. Daltonizm udaje się korygować przez odpowiednie soczewki, dzięki którym daltonista będzie widział odcienie barw, których wcześniej nie dostrzegał.