„Gdy w roku pańskim 1296 tenże król obchodził zapusty w Rogoźnie, nasłali Teutończycy z wielkiej zawiści, że król ten osiągnął berło królewskie […] zagon w zamiarze porwania go potajemnie. Ci wtargnąwszy w środę popielcową o świcie do tego miasta, pochwycili go, zadawszy mu bardzo ciężkie rany […], a gdy nie mogli go […] uprowadzić z powodu zbyt ciężkich razów, jakie mu zadali, zamordowali go w okrutny sposób” – tymi słowami prastary „Rocznik wielkopolski” informuje nas o tragedii jaka rozegrała się w naszym mieście w dniu 8 lutego, 715 lat temu.
Wydarzenie wstrząsnęło ówczesną podzieloną na dzielnice Polską i odbiło się szerokim echem w całej średniowiecznej Europie. Przemysł II, koronowany król Polski, ostatni z wielkopolskich Piastów padł ofiarą zamachu, którego inicjatorów i wykonawców dziś po przeszło siedmiu wiekach nie możemy określić z całą pewnością. Historycy wskazują jednak na zagrożonych rosnącą potęgą Przemysła margrabiów brandenburskich oraz wielkopolskie rody Nałęczów i Zarębów. Miejscem napaści na Przemysła było jedno z jego ulubionych wielkopolskich miast – Rogoźno, do którego często przybywał, w którym wzniósł modrzewiowy zamek i wreszcie w dniu 24 kwietnia 1280 roku nadał przywilej lokacyjny. Po wielu wiekach, które minęły od życia i działalności króla Przemysła możemy być dumni, że wtedy, gdy wielu z tętniących dziś życiem, wielkich polskich miast wcale jeszcze nie było na mapach, Rogoźno, istniejące już wówczas od kilku wieków, zaszczycane było królewskimi odwiedzinami.
Chcąc po raz kolejny przypomnieć wydarzenie z 1296 roku, Rogozińskie Centrum Kultury wraz z kierowanym przez panią doktor Bronisławę Peplińską oddziałem Ligi Ochrony Przyrody w Rogoźnie zorganizowało w miejscowości Marlewo po raz XVI „Ognisko pod dębem Przemysł II”. Uroczystość odbyła się 12 lutego, w chłodne, ale słoneczne sobotnie popołudnie u stóp starego pomnikowego drzewa, które lokalna legenda wiąże z postacią króla Przemysła.
Najważniejszą jej częścią była inscenizacja historyczna przygotowana z wielkim kunsztem przez Jerzego Dąbrowskiego i Ewę Grabińską. Autorzy wymyślili ciekawą konwencję ukazania życia Przemysła II. Mianowicie narrację z sentymentem, nostalgią i poczuciem winy, że król poniósł śmierć właśnie na jego zamku, prowadził XIII-wieczny kasztelan rogoziński Domaradzic ze Smogulca herbu Grzymała, w rolę którego wcielił się po mistrzowsku Jerzy Dąbrowski. W następujących po sobie scenach odtworzone zostały najważniejsze momenty w życiu naszego bohatera, od narodzin, poprzez pierwsze sukcesy, wkroczenie w wielką politykę, przejęcie Krakowa, trzykrotnie zawierany związek małżeński i legendę o Ludgardzie, opanowanie Pomorza Gdańskiego, po koronację, której dokonał w 1295 roku w Gnieźnie arcybiskup Jakub Świnka i śmierć w Rogoźnie.
Godna podkreślenia jest dbałość o historyczne detale takie jak stroje aktorów, uzbrojenie rycerzy, meble czy herby. W rolę króla Przemysła w poszczególnych etapach jego życia wcielili się Wojciech Grabiński, Damian Leligdowicz i Przemysław Piskorek. Ryksę – drugą żonę Przemysła i matkę jego jedynej córki, zagrała Angelika Pilarska – historyk z Muzeum Regionalnego w Rogoźnie. Po zakończeniu spektaklu i długich, żywiołowych oklaskach, reżyserom i aktorom podziękował dyrektor Rogozińskiego Centrum Kultury Marek Galczewski. Później każdy zainteresowany mógł zrobić sobie z przyodzianymi w historyczne stroje aktorami pamiątkowe zdjęcia. Na każdego czekała też kiełbaska, którą można sobie było upiec na ognisku.
O dużym zainteresowaniu cyklicznie odbywającym się spotkaniem pod dębem świadczy obecność licznie zgromadzonych mieszkańców naszego miasta i całej gminy. Wśród zebranych można było dostrzec przedstawicieli władz samorządowych w osobach zastępcy burmistrza Rogoźna Krzysztofa Ostrowskiego, radnych Romana Szuberskiego, Pawła Wojciechowskiego i Mariana Połczyńskiego. Przybyli również dyrektor szkoły w Pruścach Iwona Gruszka, sołtys Henryk Karaś i znawca historii Rogoźna Władysław Ruks. Wysoki poziom artystyczny i historyczny spotkania pozwala z całą pewnością stwierdzić, że nikt z obecnych nie żałował, że poświęcił swoje popołudnie przybywając do Marlewa.
źródło UM Rogoźno, opracował Błażej Cisowski
