Nowe przepisy w "Ustawie o kierujących pojazdami"
![](https://www.eoborniki.pl/images/stories/2023/zycie/21/car-gd82658f0d_1280.jpg)
Z dniem 19 stycznia 2013 r. weszły w życie przepisy ustawy o kierujących pojazdami. Głównym celem wprowadzenia nowych rozwiązań jest poprawa bezpieczeństwa w ruchu drogowym poprzez podniesienie kwalifikacji kierowców oraz położenie nacisku na poprawę jakości szkolenia kandydatów na kierowców, a także dostosowanie polskich przepisów do dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie praw jazdy.
Dyrektywa przewiduje wprowadzenie nowych kategorii prawa jazdy AM i A2, nowego jednolitego unijnego wzoru prawa jazdy oraz administracyjnego okresu ważności wydawanych praw jazdy. Z dniem 19 stycznia 2013 r. weszły w życie: nowy system przeprowadzania egzaminów na prawo jazdy, nowe kategorie praw jazdy, nowy wzór dokumentu prawa jazdy oraz elektroniczny obieg dokumentów w procesie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami.
Od 19 stycznia 2013 r. kandydaci na kierowców przystępują do egzaminu na prawo jazdy wyłącznie na nowych zasadach.
Egzamin teoretyczny na prawo jazdy
Po wejściu w życie przepisów ustawy o kierujących pojazdami największe zmiany dotyczą części teoretycznej egzaminu na prawo jazdy. Na egzaminie trzeba wskazać prawidłową odpowiedź na pytania wyświetlane losowo w czasie rzeczywistym przez systemem komputerowy. Nie ma możliwości powrotu do pytania, na które nie udzielono odpowiedzi. Pytania odzwierciedlają sytuacje, z jakimi kierowcy mogą się spotkać w codziennym ruchu drogowym. Egzamin teoretyczny trwa 25 minut.
Nowa baza pytań egzaminacyjnych nie jest też publikowana. Pytań jest więcej niż dotychczas. Część teoretyczna egzaminu państwowego obejmuje 20 pytań z wiedzy podstawowej i 12 pytań z wiedzy specjalistycznej w zakresie poszczególnych kategorii prawa jazdy. Każde pytanie zawiera tylko jedną prawidłową odpowiedź. Nowością jest wprowadzenie różnej „wartości” pytań, w zależności od znaczenia dla bezpieczeństwa ruchu drogowego:
a) 3 punkty – pytanie o wysokim znaczeniu dla bezpieczeństwa ruchu drogowego,
b) 2 punkty – pytanie o średnim znaczeniu dla bezpieczeństwa ruchu drogowego,
c) 1 punkt – pytanie o niskim znaczeniu dla bezpieczeństwa lub porządku ruchu drogowego.
W części podstawowej jest 10 pytań za 3 punkty, 6 pytań za 2 punkty i 4 pytania za 1 punkt. W części specjalistycznej (na poszczególne kategorie): 6 pytań za 3 punkty, 4 pytania za 2 punkty, 2 pytania za 1 punkt.
Suma możliwych do uzyskania punktów wynosi 74. Aby zdać egzamin teoretyczny trzeba zdobyć co najmniej 68 punktów.
Nowy wzór prawa jazdy
19 stycznia 2013 r. wprowadzony został nowy wzór dokumentu prawa jazdy. Jest to ujednolicony wzór obowiązujący we wszystkich państwach Unii Europejskiej, wprowadzony unijną dyrektywą w sprawie praw jazdy i będzie zawierał wpisy również dla nowych kategorii prawa jazdy, tj. AM i A2.
Pierwsze dokumenty nowego typu wydawane są od 19 stycznia 2013 r. Obowiązuje generalna zasada, że dokument prawa jazdy jest ważny przez 15 lat. Jedynie prawa jazdy kategorii „zawodowych” C i D są wydawane, jak były, czyli na okres do 5 lat.
Po upływie okresu, na jaki dokument został wydany, konieczna będzie jego wymiana (uprawnienia do kierowania pojazdami nie wygasają). Przy wymianie nie trzeba ponownie zdawać egzaminu ani przechodzić dodatkowych badań lekarskich, chyba że prawo jazdy zostało wydane na czas określony ze względu na ograniczenia zdrowotne. Wtedy, tak jak było wcześniej, trzeba przejść obowiązkowe badania lekarskie.
Do przedłużenia ważności dokumentu prawa jazdy potrzebne są jedynie: aktualna fotografia, opłata za wydanie prawa jazdy i wniosek do Starosty.
Prawa jazdy wydane przed 19 stycznia 2013 r. będą wymieniane sukcesywnie na nowe dopiero w latach 2028-2033. Szczegóły tego procesu, zgodnie z zapisami ustawy o kierujących pojazdami, z odpowiednim wyprzedzeniem zostaną określone w rozporządzeniu wykonawczym do ustawy.
Nowy wzór prawa jazdy:
19 stycznia 2013 r. pojawiły się nowe kategorie praw jazdy:
A2 uprawniająca do prowadzenia motocykli o mocy nie przekraczającej 35 kW i stosunku mocy do masy 0,2 kW/kg. Minimalny wiek do uzyskania to 18 lat.
AM (zastąpiła kartę motorowerową), która uprawnia do kierowania motorowerami i lekkimi quadami. Minimalny wiek to 14 lat, ponadto trzeba ukończyć kurs w ośrodku szkolenia kierowców i zdać egzamin w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego.
Karta motorowerowa wydana przed 19 stycznia 2013 r. zachowuje ważność do czasu ukończenia przez jej posiadacza 18 roku życia. Kartę można wymienić, na własny koszt, na prawo jazdy kategorii AM, po ukończeniu 14 lat. Każdy, kto ukończył 18 lat przed 19 stycznia 2013 r. zachowa uprawnienia do kierowania motorowerami, nie będzie wymagane posiadanie dokumentu potwierdzającego uprawnienia.
Został wprowadzony stopniowy dostęp do prowadzenia ciężkich motocykli - kategoria A. Uzyskanie prawa jazdy kat. A jest uzależnione od posiadania doświadczenia w prowadzeniu motocykli lekkich (kat. A2).
Wymagany minimalny wiek do uzyskania kategorii A:
24 lata - dla osób, które nie posiadały przez co najmniej 2 lata prawa jazdy kategorii A2,
20 lat - dla osób, które od co najmniej 2 lat posiadają prawo jazdy kategorii A2.
Nowy obieg dokumentów - profil kandydata na kierowcę
Nowym rozwiązaniem jest zmiana systemu obiegu dokumentów związanych z ubieganiem się o prawo jazdy. Kandydaci na kierowcę mogą złożyć wniosek o wydanie prawa jazdy drogą elektroniczną, a niekorzystający z Internetu zgłaszać się mogą do Starosty bezpośrednio.
Po weryfikacji dokumentów Starosta stwarza profil kandydata na kierowcę (PKK).
Szkoła nauki jazdy za pomocą systemu teleinformatycznego pobiera PKK, a po zakończeniu szkolenia aktualizuje profil o dane o jego ukończeniu. Tak zaktualizowany profil umożliwia przeprowadzenie egzaminu.
Na egzamin można zapisać się przez Internet. Po zdanym egzaminie ośrodek egzaminujący (WORD) uzupełnia profil, a Starosta zamawia prawo jazdy u producenta.
Prawo jazdy, tak jak dotychczas, będzie można otrzymać drogą pocztową.
Przy wykorzystaniu ścieżki elektronicznej osoba ubiegająca się o prawo jazdy nie będzie musiała w ogóle pojawić się u Starosty.
Wniosek elektroniczny, udostępniany w BIP Starostwa, zawiera informacje o:
1. adresie skrzynki podawczej obsługującej wnioski elektroniczne;
2. procedurze i wymaganych załącznikach;
3. podstawach prawnych i opłacie oraz numerze konta, na które należy ją wnieść;
4. formacie i wymaganej jakości zeskanowanych dokumentów dołączanych do wniosku elektronicznego.
Do wniosku trzeba dołączyć dokumenty i potwierdzenie opłaty.
1. fotografię – jeżeli zdjęcie nie było wykonane techniką cyfrową;
2. oryginał orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem;
3. pisemną zgodą rodzica lub opiekuna - osoba, która nie ukończyła 18 lat (prawo jazdy kategorii AM, A1,B1 lub T).
Nowe zasady obiegu dokumentów przewidują podwójne sprawdzenie przyszłego kierowcy (karalność, zakazy kierowania pojazdami itp.): pierwszy raz przed wygenerowaniem PKK, drugi już po zakończeniu szkolenia i egzaminowania, kiedy Starosta decyduje o nadaniu uprawnień.