Czym są elektrolity i kiedy warto je przyjmować?
Elektrolity odpowiadają za elektrochemiczną równowagę w organizmie. Utrzymanie ich prawidłowego poziomu jest kluczowe dla zachowania zdrowia i funkcjonowania wielu procesów życiowych. Niestety, różne okoliczności wpływają na niedobry tych cennych składników. Kiedy należy uzupełnić elektrolity? Czy elektrolity można „przedawkować”?
Co to są elektrolity?
Z chemicznego punktu widzenia elektrolity to jony soli. W ludzkim organizmie występują jako jony sodu (Na+), wapnia (Ca2+), potasu (K+), magnezu (Mg2+), wodorowęglanu (HCO3-), chlorku (Cl-) i fosforanów. Ich zadaniem jest:
- regulacja ciśnienia osmotycznego, czyli optymalne nawodnienie organizmu;
- utrzymanie równowagi kwasowo-zasadowej, czyli prawidłowego pH płynów ustrojowych (krwi, moczu, soku żołądkowego) ;
- przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, odpowiadające za prawidłowe działanie mięśni i układu nerwowego;
- transport substancji przez błony komórkowe.
Kiedy tracimy elektrolity?
Elektrolity takie jak sód, magnez i potas zawarte są w wodzie ustrojowej, która stanowi aż 50-60% całkowitej masy ciała. Utrata wody wiąże się również z utratą elektrolitów. Odwodnieniu, i tym samym utracie elektrolitów, sprzyja:
- wzmożony wysiłek fizyczny;
- upały;
- biegunka;
- znaczne spożycie alkoholu;
- przyjmowanie niektórych leków;
- niektóre diety, w tym głodówka.
Na czym polega suplementacja elektrolitów?
Elektrolity dostępne są w postaci saszetek z proszkiem do rozpuszczenia w wodzie lub tabletek musujących. Preparat należy zawsze przyjmować zgodnie z zaleceniami producenta – nadmiar elektrolitów może być równie niebezpieczny dla zdrowia co niedobór.
Wśród preparatów z elektrolitami znajdziemy elektrolity dla dorosłych, dla dzieci (zapotrzebowanie na te składniki różni się m.in. od wieku), dla seniorów, dla diabetyków, dla osób uprawiających sport i przewlekle chorych.
Nie można zapominać też o naturalnym dostarczaniu elektrolitów przez jedzenie owoców, warzyw, a przede wszystkim picie wody, najlepiej mineralnej, wzbogaconej o takie składniki jak wapń, magnez, potas i sód.
Co dzieje się w organizmie przy niedoborze elektrolitów?
Konsekwencje niedoboru elektrolitów to między innymi:
- ogólne osłabienie;
- zmęczenie;
- drżenie mięśni lub skurcze;
- zaburzenia rytmu serca;
- ból głowy;
- podwyższone ciśnienie krwi;
- nudności i biegunki;
- zwiększone pragnienie;
- utrata przytomności.
Jak uniknąć odwodnienia latem? Sprawdź, ile wody pić latem i jak się prawidłowo nawadniać!
Czy elektrolity można przedawkować?
Nadmiar elektrolitów jest tak samo szkodliwy jak niedobór. Objawy zbyt wysokiego poziomu elektrolitów w organizmie są podobne do objawów obniżonego poziomu elektrolitów, a należą do nich m.in.:
- przyspieszenie lub spowolnienie pracy serca (w zależności, czy jest to nadmiar potasu, czy sodu);
- podwyższone lub obniżone ciśnienie krwi;
- zawroty głowy;
- splątanie i dezorientacja;
- drżenie mięśni;
- zmęczenie i osłabienie.
W skrajnym przypadku nadmiar elektrolitów może prowadzić do uszkodzenia narządów wewnętrznych, a nawet śmierci.
Bibliografia
https://przyslowia.cos.pl/sw/34_04/43.pdf
