Na czym polega liofilizacja? Czy liofilizowana żywność jest zdrowa?
![](/templates/yootheme/cache/4f/zdjecie-publikacja-2-1-6384a944a5b9e-4fd85df1.jpeg)
Proces liofilizacji został wymyślony już kilkadziesiąt lat temu. Jednak dopiero niedawno produkty poddane temu zabiegowi stały się dostępne dla każdego. Liofilizacja jest sposobem na uzyskanie lekkich produktów spożywczych o wyjątkowo długim okresie przydatności do spożycia. Na czym to polega i jakie ma zalety?
Najpopularniejszymi produktami liofilizowanymi, dostępnymi coraz powszechniej w sklepach są owoce, warzywa i stworzone na ich bazie przekąski. Osoby szczególnie zainteresowane tego typu posiłkami, zwłaszcza sportowcy i podróżnicy, bez większych problemów mogą znaleźć również różnego rodzaju dania gotowe oraz liofilizaty w formie proszku, które idealnie nadają się jako dodatek do koktajlu. Czym różnią się one od produktów suszonych czy mających kiepską renomę dań instant?
Zalety i wady produktów liofilizowanych
Liofilizacja to najlepszy ze znanych obecnie sposobów na zachowanie wartości odżywczych oraz smaku i aromatu w produktach przeznaczonych do długiego przechowywania. Proces ten powoduje m.in. najniższy poziom utleniania się witaminy C w warzywach i owocach w porównaniu z tradycyjnym suszeniem, mrożeniem czy konserwowaniem na gorąco. Można w ten sposób utrwalać również dania gotowe – w tym temacie ekspertem jest polska firma LyoFood, która doprowadziła do perfekcji tworzenie smacznych i pożywnych posiłków bez dodatku konserwantów. Dzięki ekstremalnie niskiej zawartości wody produkty liofilizowane są bardzo odporne na psucie, w związku z czym można je bezpiecznie jeść nawet po 5 latach od daty produkcji. Jakie wady ma liofilizacja? Jest to proces trwający dłużej niż inne metody i jest też dużo droższy. Po otwarciu opakowania produkty szybko chłoną wilgoć z otoczenia, więc jeśli jest się fanem chrupiących liofilizowanych owoców, trzeba je spożyć dość szybko – zostawione na wierzchu często tracą chrupkość już po kilkudziesięciu minutach.
Na czym polega proces liofilizacji?
Proces liofilizacji bywa nazywany suszeniem mrozem. Produkty poddaje się najpierw mrożeniu w temperaturze nawet -80 stopni Celsjusza, a następnie działaniu obniżonego ciśnienia, co powoduje „wyciąganie” z nich wilgoci w postaci pary wodnej. Przekształcanie wody z formy stałej (lód) bezpośrednio do formy gazowej (para wodna) nazywa się sublimacją. Później podwyższa się temperaturę do maksymalnie 0 stopni i przeprowadza dodatkowe suszenie, by na koniec w produkcie zostało zaledwie 1 – 4% wody. Gotowe liofilizaty pakuje się zwykle w atmosferze ochronnej z użyciem azotu, co dodatkowo ogranicza utlenianie cennych składników bioaktywnych.
Dla kogo są produkty liofilizowane?
Liofilizaty to produkty dla każdego. Ze względu na niską wagę i wygodę przygotowania posiłku najchętniej korzystają z nich alpiniści, podróżnicy, żeglarze i turyści, jednak nic nie stoi na przeszkodzie, żeby jeść je również w warunkach domowych. Liofilizowane owoce i batoniki sprawdzają się też jako zdrowa szkolna przekąska dla dziecka, która nie stanowi dodatkowego obciążenia w plecaku.