W nocy z 25 na 26 października 2025 r. cofniemy zegarki z godziny 3:00 na 2:00. To właśnie dziś śpimy o godzinę dłużej, ale popołudnia znów staną się ciemniejsze. Polska – podobnie jak większość krajów Europy – wraca do tzw. czasu zimowego, zwanego też astronomicznym lub środkowoeuropejskim (CET).
Na czym polega zmiana czasu
Ziemia obraca się wokół własnej osi w ciągu doby, ale długość dnia zmienia się w ciągu roku. Latem Słońce wschodzi wcześniej i zachodzi później, zimą odwrotnie. Aby lepiej wykorzystać światło dzienne, w XX wieku wprowadzono tzw. czas letni (CEST) – zegarki przesuwa się o godzinę do przodu, by więcej światła przypadało na popołudnie i wieczór.
Jesienią cofamy wskazówki z 3:00 na 2:00 i wracamy do czasu zimowego, zgodnego z naturalnym rytmem przyrody – w południe Słońce znajduje się najwyżej na niebie.
W praktyce oznacza to, że ta sama godzina powtarza się dziś dwa razy, a my zyskujemy godzinę snu.
Dlaczego wciąż to robimy, skoro wielu chce z tym skończyć
O odejściu od zmian czasu mówi się w Europie od lat. W 2018 r. Komisja Europejska przeprowadziła szerokie konsultacje społeczne, w których aż 84 % Europejczyków opowiedziało się za zniesieniem podwójnej zmiany czasu. To była swoista forma „referendum” internetowego.
Komisja zaproponowała, by każda stolica Unii sama wybrała, czy chce pozostać przy czasie letnim czy zimowym – i by od 2021 r. nie było już przestawiania zegarków.
Pomysł jednak utknął w Radzie UE, bo kraje członkowskie nie osiągnęły porozumienia. Polska, Niemcy i Hiszpania wciąż apelują o powrót do tematu, ale formalnie decyzji nadal brak.
Powody są różne – od kwestii synchronizacji kolei i transportu, po obawy, że różne strefy w sąsiadujących państwach wprowadziłyby chaos gospodarczy.
Jak to wygląda na świecie
Zmiana czasu obowiązuje dziś w około 70 państwach świata, głównie w Europie, Ameryce Północnej i części Oceanii. Większość krajów Azji, Afryki i Ameryki Południowej z niej zrezygnowała.
Poniżej przykładowa lista:
| Kraj | Czy zmienia czas? | Uwagi |
|---|---|---|
| Polska | ✅ TAK | Zmiana dwa razy w roku – marzec i październik. |
| Niemcy | ✅ TAK | Zgodnie z harmonogramem UE. |
| Hiszpania | ✅ TAK | Zapowiada chęć rezygnacji w przyszłości. |
| USA | ✅ TAK (częściowo) | Niektóre stany – jak Arizona czy Hawaje – już zrezygnowały. |
| Kanada | ✅ TAK (większość prowincji) | Wyjątki w Saskatchewan i Yukon. |
| Australia | ✅ TAK (część stanów) | Queensland, NT i Zachodnia Australia bez zmiany. |
| Egipt | ✅ TAK | Czas letni przywrócony w 2023 r. po kilku latach przerwy. |
| Rosja | ❌ NIE | Zmianę zniesiono w 2014 r. |
| Turcja | ❌ NIE | Od 2016 r. obowiązuje stały czas letni. |
| Iran | ❌ NIE | Zmianę czasu zniesiono w 2022 r. |
| Chiny | ❌ NIE | Czas standardowy obowiązuje cały rok. |
| Indie | ❌ NIE | Zmiana nigdy nie była stosowana. |
Czas natury czy cywilizacji?
Dla jednych zmiana czasu to niepotrzebny relikt, dla innych – wygodne dostosowanie do sezonu. Jedno jest pewne: dziś w nocy cofamy zegarki o godzinę i śpimy dłużej. A dyskusja o tym, czy to już ostatni raz, znów wróci wraz ze wschodem słońca.
