Uczestnicy debaty „Przyszłość samorządów wobec wyzwań roku 2020” zdefiniowali najważniejsze obecnie problemy dla jednostek samorządu terytorialnego oraz wskazywali drogę wyjścia z patowej sytuacji. Panel zorganizowany w Poznaniu przez Stowarzyszenie Metropolia Poznań zakończył się deklaracją poparcia dla kandydata w wyborach prezydenckich Rafała Trzaskowskiego.
Przedstawiciele gmin i powiatów tworzących Stowarzyszenie oraz zaproszeni reprezentanci polskich metropolii skupili się na określeniu bieżącej sytuacji samorządów oraz szukali rozwiązań dla palących problemów. W panelu dyskusyjnym zasiedli prezydent Wrocławia Jacek Sutryk, prezydent Białegostoku i prezes Unii Metropolii Polskich Tadeusz Truskolaski, prezydent Sopotu i współprzewodniczący Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego Jacek Karnowski, wójt Tarnowa Podgórnego Tadeusz Czajka, burmistrz Swarzędza Marian Szkudlarek i wójt Rokietnicy Bartosz Derech. Gospodarzami debaty byli prezydent Poznania i prezes Metropolii Poznań Jacek Jaśkowiak oraz starosta poznański i wiceprezes Metropolii Poznań Jan Grabkowski. W rozmowie uczestniczyli również przedstawiciele innych samorządów.
Osią debaty w Poznań Congres Center stała się wyjątkowo trudna sytuacja finansowa. Jej powodami są przede wszystkim pandemia koronawirusa oraz ubiegłoroczna zmiana systemu fiskalnego. Niższe stawki PIT i CIT, przy niezmienionych zasadach podziału podatku, przełożyły się na zmniejszone w 2020 roku kwoty kierowane do lokalnych budżetów. Finansowe kłopoty pogłębił wybuch pandemii, związany z tym lockdown i nikłe, zdaniem uczestników debaty, działania nie tylko na rzecz wprost samorządów, ale także mieszkańców i przedsiębiorców. Z powodu koronawirusa dochody, zdaniem panelistów, spadły o 10-20 procent, co oznacza wielomilionowe ubytki. Jednak samorządy starają się nie rezygnować z trwających inwestycji, wstrzymując się jednak ze startem nowych.
Włodarze zarówno małych, jak i największych samorządów zgodnie podkreślali, że Tarcze Antykryzysowe w nikłym stopniu odnoszą się do potrzeb. Od lat pogłębia się też luka oświatowa, która stanowi największe długofalowe zagrożenie dla budżetów – za rosnącymi wydatkami idzie minimalny wzrost subwencji oświatowej, co przekłada się na coraz większe kwoty dokładane do szkolnictwa. Dobrze oceniony mógłby zostać Fundusz Inwestycji Samorządowych, jednak za prezentacją konkretnych kwot idą tylko symboliczne czeki od rządu. Brakuje rozwiązań prawnych, które dałyby odpowiedzi na pytania m.in. o terminy, warunki, dopuszczalne rodzaje inwestycji. Istnieje obawa, że po wyborach obiecana pomoc nie zostanie zrealizowana.
Uczestnicy debaty zauważyli, że prezentowane przez nich pomysły na rozwiązanie konkretnych pól problemowych, przez obecny rząd nie są zauważane bądź są ignorowane. Jako przykład wskazywany jest proponowany od ubiegłego roku inny podział wpływów z PIT i CIT, który nie stał się nawet tematem rozmów, nie mówiąc o uwzględnieniu głosu samorządowego. Dlatego w podsumowaniu debaty Prezydent Poznania Jacek Jaśkowiak zaapelował do obecnych by wsparli Rafała Trzaskowskiego w drugiej turze wyborów prezydenckich. W opinii prezesa Metropolii Poznań i samorządowców, którzy odpowiedzieli na jego wezwanie, obecny prezydent Warszawy daje zdecydowanie większą szansę na uwzględnienie interesu mieszkańców gmin i powiatów reprezentowanych głosem lokalnych władz.
- Mamy 30 lat samorządu. Chcemy obchodzić kolejne piękne jubileusze – podkreślił Jacek Jaśkowiak, prezes Metropolii Poznań – Nie mamy wątpliwości, że te wybory prezydenckie pierwszy raz w tak dużym stopniu dotyczą też samorządu. Zarówno w Unii Metropolii Polskich, jak i w samej Metropolii Poznań mamy wielu samorządowców bezpartyjnych. Razem z nimi chcemy dziś wspólnie poprosić mieszkańców: głosujcie na Rafała Trzaskowskiego, który rozumie samorządy i daje gwarancję ich dalszego funkcjonowania. Jeśli chcemy nadal móc wybierać wójta, burmistrza, prezydenta to prosimy o wybranie Rafała Trzaskowskiego, bo w przeciwnym razie postępująca centralizacja będzie oznaczała ograniczanie kompetencji samorządu – zadeklarował Jaśkowiak.
- Ja porównuję te wybory do roku 1989 – zaznaczył Jan Grabkowski, wiceprezes Metropolii Poznań – Kto dzisiaj nie postawi na Rafała Trzaskowskiego ten nie postawi na silny rozwój Polski, Polski w Unii Europejskiej i Polski demokratycznej. To jest ostatnia szansa by uratować samorządy. Przez ostatnie 30 lat nasz kraj rozwijał się tak dobrze w dużej mierze dzięki samorządom. Dzięki nim dobrze realizowane są inwestycje unijne, dzięki temu, że działamy blisko społeczności lokalnej – podsumował Grabkowski.
Te słowa padły na konferencji prasowej, na której poparcie dla apelu wyrazili prezydent Białegostoku Tadeusz Truskolaski, prezydent Wrocławia Jacek Sutryk, prezydent Sopotu Jacek Karnowski, wójt Tarnowa Podgórnego Tadeusz Czajka, burmistrz Swarzędza Marian Szkudlarek, wójt Suchego Lasu Grzegorz Wojtera, wójt Rokietnicy Bartosz Derech, wójt Komornik Jan Broda i burmistrz Puszczykowa Andrzej Balcerek. W tym gronie są zatem również przedstawiciele Bezpartyjnych-Wielkopolska.
- W pierwszej turze poparliśmy Szymona Hołownię, kandydata bezpartyjnego – zaznaczył lider Ruchu Bezpartyjni-Wielkopolska Tadeusz Czajka – Skupiamy się na sprawach istotnych dla społeczności lokalnych. Analizując skład drugiej tury wyborów z całą pewnością nie widzimy możliwości poparcia obecnego prezydenta, który przez 5 lat pokazał, że nie jest przyjazny dla samorządu. Firmował działania dyskryminujące naszą rolę, podpisał wiele ustaw ograniczających finanse i możliwości działania samorządów. Nasz wybór jest prosty – nie możemy poprzeć Andrzeja Dudy, a obecny samorządowiec Rafał Trzaskowski daje szansę, że rola samorządu będzie przywracana i będą doceniane aspiracje lokalnych społeczności – podkreślił Czajka.
Na górnym zdjęciu są od lewej: Jacek Sutryk, Tadeusz Truskolaski, Tadeusz Czajka, Jan Grabkowski, Marian Szkudlarek, Bartosz Derech, Jacek Jaśkowiak
Na dolnym zdjęciu znajdują się:
Górny rząd od lewej: burmistrz Puszczykowa Andrzej Balcerek, wójt Komornik Jan Broda, prezydent Wrocławia Jacek Sutryk, prezydent Białegostoku Tadeusz Truskolaski, wójt Tarnowa Podgórnego Tadeusz Czajka, burmistrz Swarzędza Marian Szkudlarek, wójt Rokietnicy Bartosz Derech, wicestarosta poznański Tomasz Łubiński, wójt Suchego Lasu Grzegorz Wojtera i burmistrz Stęszewa Włodzimierz Pinczak
Dolny rząd od lewej: wiceburmistrz Lubonia Michał Popławski, wicestarosta śremski Piotr Ruta, burmistrz Śremu Adam Lewandowski, starosta poznański Jan Grabkowski, prezydent Sopotu Jacek Karnowski, prezydent Poznania Jacek Jaśkowiak, burmistrz Murowanej Gośliny Dariusz Urbański i starosta wrzesiński Dionizy Jaśniewicz
Źródło: Metropolia Poznań
