Mroźna końcówka stycznia i początek lutego 2026 roku zaskoczył wielu z nas, zwłaszcza po wyjątkowo ciepłych ostatnich latach. Gdy termometry w Obornikach, Rogoźnie czy Ryczywole wskazują -15°C, a lokalnie nawet -20°C, wracają pytania: czy to anomalia?
Kiedy ostatnio mróz trzymał tak mocno? Sprawdziliśmy kroniki i dane synoptyczne, by zestawić obecną sytuację z legendarnymi zimami stulecia.
Ostatnie sezony przyzwyczaiły nas do niemal wiosennych temperatur w środku zimy. Styczeń 2025 roku był „anomalnie ciepły” – średnia temperatura była o ponad 3°C wyższa od normy, a mróz widywaliśmy głównie w prognozach dla Suwałk.
Obecna sytuacja to najsilniejszy epizod zimna od 5 lat. Ostatni raz tak niskie temperatury (rzędu -18°C) notowaliśmy w styczniu 2021 roku podczas słynnego ataku tzw. „Bestii ze Wschodu”.
Oficjalny rekord stycznia dla naszego regionu to -28,5°C (z 1987 roku), dane pochodzą z portalu https://dane.meteomodel.pl/ i są oparte o pomiary w stacji meteorologicznej w Poznaniu Ławicy. Niestety w powiecie obornickim nie ma stacji meteorologicznej, jedynym miejsce jest Nadleśnictwo Oborniki, które posiada stacje od kilku nastu lat, jednak dane nie są publiczne.
Dane wspominają o innym rekordzie z 1929, nie posiadają one jednoznacznego potwierdzenia dla naszego regiony, jednak zimę w 1929 uznaje się za jedną z najbardziej srogich w XX i XXI wieku. Wówczas temperatura miała spaść do ok. -35°C.
Kalendarium największych mrozów (XX i XXI wiek)
Jak obecny rok wypada na tle historii? Zobaczcie zestawienie najbardziej ekstremalnych zim w naszym powiecie:
|
Okres |
Rekord lokalny |
Kontekst i skutki |
|
Luty 1929 |
ok. -35°C |
Apogeum "Zimy Stulecia". Warta całkowicie zamarzła – służyła za drogę! |
|
Styczeń 1987 |
-28,5°C |
Absolutny rekord współczesnej historii. Wyż syberyjski sparaliżował region na 2 tygodnie. |
|
Styczeń 2006 |
-24,1°C |
Jedna z najmroźniejszych zim XXI wieku. Awaryjne naprawy sieci energetycznych. |
|
Luty 2012 |
poniżej -22°C |
Dwa tygodnie siarczystego mrozu, który zdziesiątkował lokalne sady. |
|
Styczeń 2021 |
ok. -20°C |
Słynna "Bestia ze Wschodu". Ostatni tak mroźny styczeń przed bieżącym rokiem. |
|
Luty 2025 |
ok. -20°C |
Krótki, ale potężny "strzał" mrozu w nocy z 16 na 17 lutego. |
Zimy, które zamroziły wspomnienia
Najstarsi mieszkańcy pamiętają, że kiedyś zima oznaczała walkę o przetrwanie. W 1929 roku głodne wilki podchodziły pod same zabudowania w północnej części powiatu, a mróz zniszczył połowę drzew owocowych. Z kolei w 1979 roku zaspy sięgały dachów domów, a trasa Oborniki-Poznań była odśnieżana przez wojsko przy użyciu ciężkiego sprzętu.
Mimo że obecny styczeń 2026 roku daje nam popalić, meteorolodzy uspokajają: wciąż mieścimy się w granicach klimatu przejściowego Wielkopolski. Ekstremalne rekordy z 1987 czy 1929 roku na razie pozostają niezagrożone, choć obecna aura jest brutalnym przypomnieniem, że „prawdziwe zimy” wcale o nas nie zapomniały.
Jest tylko jedno ALE ... obecna zima jeszcze się nie skończyła :)
Bibliografia i źródła informacji:
- IMGW-PIB: Bank Danych Meteorologicznych (stacja Poznań-Ławica) oraz Biuletyny Państwowej Służby Hydrologiczno-Meteorologicznej.
- Serwis Meteomodel.pl: Analizy historycznych ekstremów termicznych w Polsce.
- Opracowania regionalne: Publikacje prof. Alojzego Wosia dotyczące klimatu Wielkopolski.
- Archiwa lokalne: Kroniki i opracowania dotyczące strat w rolnictwie w powiecie obornickim (m.in. dane dotyczące zimy 1987).
